JASPIS
De naam 'jaspis' is heel oud en komt in diverse oosterse talen voor. In de bijbel wordt
de steen in het Hebreeuws 'yashpeb' genoemd. In Assyrie kende men de steen als
'ashpu'. De Griekse betekenis van het woord jaspis is gespikkelde steen. De naam werd
echter het meest toegepast bij groene doorschijnende stenen waartoe waarschijnlijk ook
de groene agaat, serpetijn en nefriet gerekend moeten worden.
Ongeveer 2000 jaar geleden werd de naam jaspis voor het eerst gebruikt voor de
steen die we nu onder die naam kennen. Plinius gebruikte 'jaspis' voor een hele reeks
variëteiten van alle kleuren, die al bij volkeren in de oudheid bekend waren. De
donkere tot zwarte jaspis uit India werd oorspronkelijk 'morion' genoemd, een naam
die later gebruikt werd om de donkere rookkwarts aan te duiden. De groene jaspis met
regelmatige rode vlekken of stippen heet nu heliotroop.
Jaspis bestaat uit vele kleine kwartskorreltjes die met de kleurende bestanddelen en
aanwezige amorfe bestanddelen zijn verbonden. In vergelijking met vele anderen
soorten stenen wordt er veel Jaspis gevonden. Hij is vaak de begeleider van agaat en
chalcedoon waardoor hij ook tot deze categorie stenen gerekend wordt. Jaspis ontstaat
voornamelijk door kristalvorming uit warme oplossingen in spleten van uitvloeiinggesteenten
en vooral in melafier.
Het grote kleurengamma ontstaat door de verschillende insluitsels van andere
kristallen. De rode kleurstof komt van hematiet (ijzer) en de bruine tot gele kleur ontstaat
door limoniet (ijzer), terwijl de groene kleur veroorzaakt wordt door de mosachtige
groeisels van chloriet (mangaan). In sommige gevallen komen ze voor als platte
stukken die sterk kunnen glimmen en daarom de naam 'Nijlkwarts" kregen. Deze
kastanjebruine jaspisrolstenen komen voor als afzettingsgesteente langs de Nijl in Egypte.
Wanneer deze stukken worden doorgezaagd, blijken zij meestal mooi gestreept te zijn
met vertakte dendrieten, die er uit zien als versteend mos.
Een jaspis is een bontgekleurde steen, die vrijwel nooit gelijkmatig getekend is. Vaak
is hij wolkachtig of gestreept, terwijl de ene kleur in de andere overvloeit. De
roodbruine jaspis noemt men ook 'silex' (hoornsteen). Deze stenen werden in de eerste
vuurwapens gebruikt omdat een slag tegen de silex een vonk deed overspringen naar
het kruit, dat tot ontploffing kwam, waardoor het projectiel afgevuurd werd. Van deze
soort jaspis, silex, werden in het stenen tijdperk wapens en gebruiksvoorwerpen
gemaakt. Door het feit dat jaspis in zovele kleuren voorkomt heeft men een onderscheid
gemaakt tussen de verschillende soorten en elke soort een eigen naam gegeven.
Heliotroop
groene jaspis met rode stippen
Landschapsjaspis
Landschapachtige tekeningen door insluitsels
Luipaardjaspis
kleine ronde tekeningen in beige en bruin
Mokkajaspis
gele jaspis met lichtbruine en bruine vlekken
Nunkirchner
grijsbruinachtig, heel fijnkorrelig, genoemd naar de vindplaats
in de Hunsruck, wordt met berlijnsblauw gekleurd en verkocht
onder de naam Duitse lapis, of Swiss lapis als imitatie van
lapis-lazuli.
Plasma
donkergroen, gelijkmatig en korrelig
Prasem
een groene jaspissoort
Silex
donkerbruin en rood gevlekt
Rode Jaspis
meestal egaal van kleur met hier en daar enkele witte lijnen.
Het is een edelsteen die de wilskracht vergroot. Door de aanwezigheid van ijzer en
mangaan heeft de jaspis alle mogelijkheden van deze elementen in zich. Tegelijk heeft hij de
eigenschap om de geslachtsorganen positief te beïnvloeden en de zwangerschap te
ondersteunen. Hij werkt uiterst beschermend in de eerste drie maanden van de
zwangerschap en geeft goede hulp bij de eerste tekenen van misselijkheid. Hij helpt ook tegen
maagpijn, gal- en nierproblemen. De jaspis is een ideale talisman, omdat hij in alle
omstandigheden bescherming biedt.
Hij brengt harmonie tussen geest en lichaam, sterkt de geest en verdrijft negatieve
gedachten. Hij verhoogt de concentratie en relativeert bepaalde moeilijke momenten in
het leven. Hij maakt minder egoistisch en verhoogt de verdraagzaamheid.
De jaspis verhoogt onze verbondenheid met de aarde en verbindt het lichaam met de
geest en het spiritueel gevoel. Hij schept een harmonieuze sfeer en een 'totaal' gevoel
in de mens. Hij versterkt het bewustzijn en helpt bij het maken van de juiste keuzes in
het leven.
Een jaspis kan goed in een broek- of jaszak worden meegenomen. De jaspis is een van
de edelstenen die in homeopathische verdunning ingenomen kan worden. Een Nederlandse firma brengt de groene jaspis in D8-verdunning op de markt onder de naam
'Jaspe Vert D8'; deze oplossing werkt goed bij galproblemen.